OVER DIT RECEPTKokos gestoomd in blad
Botok is een Javaanse bereidingswijze waarbij een gekruide vulling in bananenblad wordt verpakt en gestoomd. De samenstelling verschilt per versie: naast tempeh kunnen bijvoorbeeld vis, groenten of andere ingrediënten de hoofdrol spelen. Deze variant draait om tempeh en kokos, met chili en aromatische kruiden voor een hartige, frisse geur. Het is dus één invulling van botok, niet een vaste formule voor alle Javaanse versies.
Tempeh geeft de vulling structuur en een stevige, licht nootachtige smaak. Verkruimel het met je vingers of snijd het fijn; kleine stukjes nemen de kruiden gelijkmatig op, terwijl een paar grovere brokjes voor beet zorgen. Ongezoete geraspte kokos maakt het mengsel voller en houdt het tijdens het stomen sappig. Gebruik je gedroogde kokos, laat die dan eerst even wellen met een scheutje water. Verse kokos is zachter en vraagt meestal minder vocht.
Sjalot, knoflook, gember en kurkuma vormen een toegankelijke aromatische basis. Limoenblad geeft een citrusachtige geur zonder dat de vulling zuur wordt; snijd het zo dun mogelijk, want de blaadjes blijven stevig. Voor meer pit kun je een extra rode chili toevoegen of juist de zaadjes verwijderen. Galangal kan gember vervangen voor een andere, meer uitgesproken geur. Is bananenblad niet verkrijgbaar, dan kun je de vulling in kleine ovenschaaltjes stomen, maar mis je het aroma van het blad.
Het stomen is belangrijk: de gesloten pakketjes garen gelijkmatig en de kokos blijft mals in plaats van uit te drogen. Zorg dat het water onder het stoommandje blijft en controleer tussendoor of de pan niet droogkookt. Het blad hoeft niet hermetisch dicht; vouw het stevig om de vulling en zet het vast. Na het stomen is kort grillen optioneel. Het blad krijgt dan donkere plekken en een geroosterde geur, terwijl de tempeh binnenin zacht blijft.
Serveer de pakketjes met witte rijst en een eenvoudige groente, zoals kort gekookte sperziebonen. Zo blijft de kruidige kokosvulling het middelpunt. Restjes kun je na afkoelen binnen twee uur afgedekt in de koelkast zetten en binnen drie dagen gebruiken. Verwarm ze opnieuw tot ze door en door heet zijn, bijvoorbeeld in een stoommandje; zo droogt de vulling minder snel uit dan bij lang bakken.