Romige pandanrijst, pittige sambal en krokante ansjovis: bij nasi lemak komen de onderdelen naast elkaar op tafel, zodat elke hap anders smaakt. Met komkommer, pinda’s en ei erbij is het een complete maaltijd.
Nasi lemak betekent vrij vertaald ‘rijke’ of ‘vette’ rijst: de rijst wordt gekookt met kokosmelk, die hem voller maakt dan gewone gestoomde rijst. Pandan geeft een zachte, grassige geur, zonder de rijst zoet te maken. Het gerecht is nauw verbonden met Maleisië, maar de precieze bijgerechten en bereidingen verschillen per kok en streek. Daarom horen de onderdelen bij elkaar, maar bestaat er niet één vaste manier om elk bord samen te stellen.
Goede nasi lemak draait om contrast. De rijst is zacht en mild; sambal ikan bilis brengt pit, zout en een diepe smaak van gebakken ansjovis. Komkommer zorgt voor frisheid, terwijl ei en pinda’s het bord aanvullen met zachte en krokante happen. Serveer de onderdelen naast elkaar in plaats van alles door de rijst te mengen: zo kan iedereen zelf kiezen hoeveel sambal en ansjovis er bij elke hap komt. Gebruik een rijpe, stevige komkommer; die blijft ook na het snijden knapperig.
Spoel de rijst tot het spoelwater grotendeels helder is. Zo verwijder je los zetmeel en voorkom je dat de korrels onnodig plakkerig worden. Pandanblad is verkrijgbaar bij Aziatische supermarkten, vaak uit de diepvries. Knoop het blad losjes zodat het aroma makkelijk vrijkomt. Geen pandan in huis? Laat het weg; de kokosrijst blijft lekker, al mist hij dan die herkenbare geur. Gebruik kokosmelk uit blik en schud of roer die eerst goed door, zodat het vet gelijkmatig verdeeld is.
Voor sambal ikan bilis is gedroogde ansjovis belangrijk: die geeft zowel de saus als de garnering een uitgesproken zoute, hartige smaak. Bak een deel krokant en houd dat apart; roer de rest door de sambal, zodat die zacht wordt en smaak afgeeft. Tamarinde brengt zuur in de saus en tempert het rijke mondgevoel van de kokosrijst. Als je geen tamarindepasta hebt, kun je een klein scheutje limoensap gebruiken, maar voeg dat naar smaak toe: het smaakt frisser en minder diep.
Nasi lemak kan als ontbijt of als lunch worden gegeten, maar is ook geschikt als avondmaaltijd. Zet de kommetjes met sambal, pinda’s, ei en komkommer op tafel en serveer de rijst warm. Kook je vooruit, koel gekookte rijst dan snel af en zet die binnen een uur in de koelkast. Bewaar hem maximaal 24 uur en verwarm hem maar één keer opnieuw, tot hij overal stomend heet is.
Spoel de rijst in een zeef tot het water grotendeels helder is. Laat goed uitlekken. Doe de rijst met kokosmelk, water en een snuf zout in een pan met dikke bodem. Knoop het pandanblad losjes en leg het erbij.
Breng de rijst afgedekt aan de kook. Zet het vuur laag en laat 12 minuten zacht koken. Neem de pan van het vuur en laat de rijst met het deksel erop nog 10 minuten staan. Verwijder het pandanblad en maak de rijst los met een vork.
Kook ondertussen de eieren 9 minuten, laat ze schrikken in koud water en pel ze. Week de gedroogde chilipepers 10 minuten in heet water en laat ze uitlekken. Maal ze met de sjalotten, knoflook en belacan tot een grove pasta.
Snijd de komkommer in dunne plakjes. Verhit een droge koekenpan en rooster de pinda’s 3–4 minuten, regelmatig omscheppend. Schep ze uit de pan.
Verhit de olie in dezelfde pan. Bak 20 g ansjovis op middelhoog vuur in 2–3 minuten krokant; schep uit de pan en houd apart. Bak de overige ansjovis kort in de olie. Voeg de gemalen pasta toe en bak 5–7 minuten op middellaag vuur, regelmatig roerend, tot die geurig is en de olie aan de rand zichtbaar wordt.
Roer de tamarindepasta en suiker door de sambal en laat 2 minuten zachtjes bakken. Proef en voeg zo nodig een klein beetje zout toe; de ansjovis is al zout. Snijd de eieren doormidden.
Verdeel de kokosrijst over vier borden. Serveer met de sambal, krokante ansjovis, pinda’s, komkommer en ei, elk naast de rijst.
HoofdgerechtZoete maïs, een scheut room en een kneep limoen vormen een stevige soep met zowel zachte als hele maïskorrels. Krokante tortillareepjes, koriander en chiliolie geven elke kom frisheid, pit en bite.
HoofdgerechtEen stevige schaal met beetgare parelgort, zoete komijnwortel en goudbruin gebakken kikkererwten. De frisse saus van kruiden, citroen en tahin brengt alles samen; geroosterde sesam zorgt voor een lichte crunch.
BijgerechtGoudbruin geroosterde artisjokharten, een frisse dip met tahin en citroen en een krokant kruim van peterselie en brood: een eenvoudig voorgerecht om te delen.