OVER DIT RECEPTEen sambal met bite
Sambal goreng betekent in brede zin een gerecht waarin ingrediënten met sambal worden gebakken of gestoofd. De precieze invulling verschilt per familie en streek: sommige versies bevatten bijvoorbeeld tofu, garnalen of kokosmelk. Deze Javaans-Maleisische versie houdt het bij tempeh en aardappel, met een kruidige sambal als basis. Het is dus een specifieke uitvoering, geen vaste blauwdruk voor alle gerechten met deze naam.
Tempeh geeft het gerecht een stevige beet en een licht nootachtige, hartige smaak. Snijd het blok in gelijkmatige blokjes, zodat de randjes tijdens het bakken kleuren zonder dat de binnenkant uitdroogt. Aardappel maakt de maaltijd voller en neemt een deel van de saus op. Vastkokende aardappelen blijven herkenbaar in de pan; iets kruimigere aardappelen worden zachter en kunnen bij het omscheppen wat breken.
De smaakpasta van sjalot, knoflook en chili bak je rustig in olie voordat er water en smaakmakers bij gaan. Die stap is belangrijk: rauwe ui en knoflook smaken scherp, terwijl ze na enkele minuten bakken zoeter en ronder worden. Houd het vuur gematigd en roer regelmatig, zodat de pasta gaar wordt zonder aan te branden. Kecap manis geeft zoetheid en diepte; tamarinde brengt een zure tegenhanger. Proef voor het serveren en stel zo nodig bij met zout, tamarinde of een klein beetje extra kecap.
Gebruik rode rawit als je een uitgesproken pittige saus wilt; voor een mildere versie laat je die weg en gebruik je alleen rode chilipepers. Sambal oelek kan verse chili vervangen, maar bevat vaak al zout en zuur, dus voeg die geleidelijk toe en proef voordat je extra zout gebruikt. Is tamarindepasta niet voorhanden, dan werkt een kleine scheut limoensap als praktische vervanging, al smaakt de saus daarmee frisser en minder rond. Kecap manis is niet hetzelfde als gewone sojasaus; met sojasaus kun je de zoete, volle smaak niet één op één nabootsen.
Serveer de tempeh direct met geurige witte rijst, zodat er iets is om de saus mee op te nemen. Een komkommer- of groene salade met een frisse dressing past erbij als tegenwicht voor de rijke, pittige pan. Zet extra sambal apart op tafel in plaats van de hele pan erg heet te maken: zo kan iedereen de scherpte zelf bepalen. De rijst kookt terwijl je de aardappel en tempeh bakt, waardoor de onderdelen ongeveer tegelijk klaar zijn.