OVER DIT RECEPTWanneer tomaat de saus wordt
Yakhnet bandora betekent tomatenstoof, maar de tomaat is hier meer dan een smaakmaker: samen met het vocht uit vlees en ui vormt hij de saus. Gebruik stevige stukken rundvlees die baat hebben bij lang, rustig garen, zoals sukadelappen, riblappen of runderlappen. Snijd ze in ruime blokken; te kleine stukjes drogen eerder uit voordat het bindweefsel zacht wordt. Een zware pan met een goed sluitend deksel helpt de warmte gelijkmatig vast te houden.
Rijpe tomaten geven de stoofpot zijn karakter en leveren het meeste vocht. In Nederland zijn ze doorgaans op hun best in de zomer en vroege herfst. Kies buiten dat seizoen goed rijpe trostomaten, of vervang ze door twee blikken gepelde tomaten van 400 gram, inclusief sap. Die zijn vaak al zacht en vragen minder lang om uiteen te vallen. Voeg bij tomaten uit blik niet automatisch water toe: kijk eerst of de bodem van de pan droog dreigt te koken.
Het vlees eerst in porties aanbraden geeft de saus een diepere, hartige basis. Schraap na het bakken de aanbaksels los wanneer ui en tomaat vocht afgeven. Daarna doet een lage sudder meer dan een hoge vlam: het vlees wordt geleidelijk mals en de tomaten koken in tot een saus die aan het vlees blijft hangen. Roer af en toe over de bodem. Een bescheiden hoeveelheid piment en kaneel geeft warmte zonder de tomaat te overheersen; piment is hier het gemalen kruid, niet de pittige pepermix.
De precieze verhouding tussen vlees, tomaat en specerijen verschilt per huishouden en recept. Deze versie houdt de kruiding ingetogen, zodat de rijpe, licht zure tomaat en het rundvlees herkenbaar blijven. Zijn je tomaten erg zuur, laat de stoofpot dan rustig verder inkoken en proef opnieuw voordat je extra zout toevoegt. Een scheutje water is alleen nodig als er tijdens het stoven te weinig vocht in de pan zit; te veel water maakt het lastiger om een geconcentreerde saus te krijgen.
Serveer de stoofpot met witte rijst, die de saus goed opvangt, of met platbrood om de laatste lepel uit de kom te halen. Een eenvoudige salade van komkommer en kruiden geeft er een frisse tegenhanger bij, maar is niet noodzakelijk. Koel restjes binnen twee uur af en bewaar ze afgedekt in de koelkast; gebruik ze binnen drie tot vier dagen. Warm de stoofpot in een pan rustig door tot hij overal goed heet is, eventueel met een klein scheutje water als de saus na het koelen dikker is geworden.